جریان الکتریکی چیست؟ راز حرکت الکترون‌ها در مدارهای الکترونیکی

مقدمه

حتماً تا حالا لامپ روشن کردی، گوشی شارژ کردی یا صدای زنگ در رو شنیدی! همه‌ی این‌ها به لطف جریان الکتریکی اتفاق می‌افتن. اما جریان الکتریکی دقیقاً چیه و چطور کار می‌کنه؟

تعریف ساده جریان الکتریکی

جریان الکتریکی یعنی حرکت بارهای الکتریکی (الکترون‌ها) در یک مسیر مشخص. وقتی الکترون‌ها از یک نقطه به نقطه‌ی دیگه حرکت می‌کنن، ما می‌گیم جریان الکتریکی برقرار شده.

بطور خلاصه ولتاژ نیرویی هست که الکترون های آزاد رو به حرکت در میاره و از حرکت الکترون های آزاد جریان الکتریکی ایجاد میشه

یک مثال ساده: جریان آب و جریان برق ️

برای درک بهتر، جریان الکتریکی رو با جریان آب مقایسه کن:

تصور کن که یه لوله‌ی آب داری که از یه مخزن پر از آب به یه نقطه‌ی دیگه وصل شده.

وقتی شیر آب رو باز می‌کنی، آب از مخزن (که پُر از آب هست) به سمت خروجی حرکت می‌کنه.

حالا اگه این لوله رو مدار الکتریکی در نظر بگیریم، آب همون الکترون‌ها هستن که از یک نقطه (مثلاً باتری) به سمت نقطه‌ی دیگه (مثلاً لامپ) حرکت می‌کنن.

چطور جریان الکتریکی به وجود میاد؟

برای این‌که جریان الکتریکی برقرار بشه، سه چیز لازمه:

منبع تغذیه (مثل باتری یا آداپتور برق) که نیروی لازم رو برای حرکت الکترون‌ها فراهم کنه.

مدار بسته (یعنی یه مسیر کامل که الکترون‌ها بتونن توش حرکت کنن).

بار مصرفی (مثل لامپ یا موتور) که از این جریان استفاده کنه.

واحد اندازه‌گیری جریان الکتریکی ️

جریان الکتریکی با واحد آمپر (A) اندازه‌گیری می‌شه. مثلاً وقتی روی شارژر گوشیت می‌بینی نوشته ۲ آمپر، یعنی جریان الکتریکی‌ای که از اون عبور می‌کنه ۲ آمپر هست.

دو نوع جریان الکتریکی وجود داره: مستقیم و متناوب 

جریان مستقیم (DC): الکترون‌ها همیشه در یک جهت مشخص حرکت می‌کنن، مثل جریان برق باتری.

جریان متناوب (AC): الکترون‌ها مرتباً جهت حرکت خودشون رو تغییر می‌دن، مثل برقی که از پریز دیواری می‌گیریم.

یک تست عملی برای درک جریان الکتریکی 

یک باتری قلمی، یک لامپ کوچک و یک تکه سیم بردار:

یک سر سیم رو به یکی از پایه‌های لامپ وصل کن.

سر دیگه‌ی سیم رو به یکی از قطب‌های باتری وصل کن.

پایه‌ی دوم لامپ رو به قطب دیگه‌ی باتری متصل کن.

لامپ روشن شد! چرا؟ چون جریان الکتریکی از باتری به لامپ حرکت کرده و مدار کامل شده.

نتیجه‌گیری

جریان الکتریکی همون چیزیه که به وسایل برقی جون می‌ده! بدون اون، نه گوشی شارژ می‌شه، نه لامپ روشن می‌شه و نه کامپیوترت کار می‌کنه. هر وقت دیدی یه دستگاه کار می‌کنه، بدون که پشت پرده، میلیون‌ها الکترون در حال حرکت هستن!

حالا نوبت توئه! ️

چه سوالی درباره جریان الکتریکی داری؟ توی کامنت‌ها بپرس تا جواب بدم!

️